درسى داشته‌اند ودر بعضي از همين حلقه‌ها آثاري همچون فصوص الحكم تدريس مىشده است ودر شمار اين مشايخ است يكى از تلاميذ سهروردى به نام مولانا نور الدّين عبد القادر معروف بحكيم كه بگواهى سمنانى « فصوص بجهت بعض طلبه درس مىگويند » « 1 » وبه نوشتهء ابن جنيد ، اين مولانا نور الدّين كه « منفرد عصر بود ونشر علوم مىنمود » در رمضان المبارك سال 698 ه . ق در شمار مشايخ درگذشته شيراز قرار گرفت « 2 » . ديگر آثار عرفانى پديد آمده در خارج از حوزهء سهرورديان وپيشينيان ايشان نيز در همين أيام ودر همين شهر مورد تدريس واستفاده بوده است . اشارهء عز الدّين محمود كاشاني در ابتداى رسالهء « كشف الوجوه الغرّ » مىنماياند كه جز از دو شرح نفيس فرغانى ، گزارشها ديگرى هم بر تأئيّهء فارضيّة پرداخته بوده‌اند كه در حوزهء شيراز بدست بوده است « 3 » وبدون شك كاشاني از محضر همين استادان استفاده كرده است . امّا تعيين هر كدام از اين مشايخ بعنوان أستاذ كاشاني ، تعييني بدون دليل خواهد بود وبه هيچ روى به صحّت آن نمىتوان يقين كرد . تنها مىتوان احتمال داد كه كاشاني محضر بزرگى همچون شيخ سعيد الدّين فرغانى درگذشته 699 يا 700 ه . ق « 4 » را دريافته باشد چه

--> ( 1 ) . بنگريد : نفحات الانس ص 488 . ( 2 ) . بنگريد : تذكرهء هزار مزار ص 418 . ( 3 ) . عز الدين مىنويسد : . . . ولم ارجع في املائه إلى مطالعة شرح كيلا يرتسم منه في قلبي رسوم وآثار . . . بنگريد : كشف الوجوه الغرّ لمعاني نظم الدّر ص 3 . ( 4 ) . آنچه در متن آورده شد محدوده‌اى است كه از سوى مورّخان براي فوت فرغانى ترسيم شده است . بنا بر اين بديهي است كه فرغانى پيش از اين سال از تدوين همهء آثار خود فراغت يافته باشد . امّا آن گونه كه در معجم المطبوعات العربية ج 2 ستون 1445 آمده است أو تدوين منتهى المدارك را در سال 730 ه . ق به پايان برده است . علامه دهخدا ومرحوم مدرس تبريزى به نقل از همين مصدر ، سال فوق الذكر را نقل نموده‌اند . بنگريد : لغت‌نامه جزوهء « ف » ص 180 ستون دوّم ذيل كلمهء فرغانى . نيز : ريحانة الأدب ج 3 ص 37 . محدّث ارجمند حاج شيخ عباس قمّى نيز اين چنين نوشته‌اند . بنگريد : الكنى والألقاب ج 3 ص 28 . امّا با توجّه به اينكه فرغانى مشارق الدّرارى را پيش از سال 673 ه . ق ( سال درگذشت قونوى ) پرداخته است ودر آن زمان در سنينى بوده است كه از جانب أستاذ لقب « افتخار المشايخ » ( بنگريد : مقدمهء قونوى بر مشارق الدراري ص 6 ) را دريافته ، بسيار بعيد مىنمايد كه منتهى المدارك را در حدود 60 سال پس از مشارق